Na dalekovodima postavljena veštačka gnezda za sokolove

0
800

Na dalekovodima u Srbiji, prvenstveno u Vojvodini, postavljeno je 50 veštačkih gnezda, a u narednom periodu u planu je postavljanje još 30, sve radi očuvanja stepskog sokola (Falco cherrug), te strogo zaštićene vrste ptica kojoj je, na Crvenoj listi Međunarodne unije za zaštitu prirode, dodeljen status EN (ugrožen).

U Evropi se gnezdi svega 360 do 540 parova stepskog sokola, i to u otvorenim stepama ili prostranim poljoprivrednim predelima, kao i na padinama niskih brda, pre svega u Panonskom biogeografskom regionu, dok se gotovo celokupna populacija u Srbiji gnezdi na stubovima visokonaponskih dalekovoda čiji je vlasnik i koje održava preduzeće Elektromreža Srbije (EMS).

Savetnik generalnog direktora EMS-a za tehnička pitanja NebojÅ¡a Petrović kazao je Tanjugu da je stepski soko na nadzemnim elektroenergetskim vodovima prenosne mreže Srbije naÅ¡ao svoje staniÅ¡te, jer su u Vojvodini praktično nestala njihova prirodna staniÅ¡ta, koja su uglavnom bila usamljena stabla, ili Å¡umarci. “EMS je izuzetno aktivan u oblasti zaÅ¡tite životne sredine, posebno u delu koji se odnosi na zaÅ¡titu ptica i u skladu sa tim u toj oblasti saradjujemo sa Republičkim i Pokrajinskim zavodima za zaÅ¡titu prirode, kao i DruÅ¡tvom za zaÅ¡titu i proučavanje ptica Srbije sa kojim smo prvi sporazum o saradnji i zajedničkom radu potpisali 2007”, kazao je on.

Petrović je precizirao da je po tim sporazumima već postavljeno 50 veÅ¡tačkih gnezda za ptice na dalekovodim, a u planuu je da joÅ¡ nekih tridesetak tih gnezda bude postavljeno u Vojvodini. Prema njegovim rečcima, ta gnezda su napravljena kao trajni deo čelične konstrukcije dalekovoda i nemaju rok trajanja, odnosno reč je čeličnom ramu kombinovanom sa aluminijumskim reÅ¡etkama i otvorima na dve strane kako bi ptice nesmetano mogle da ulaze. On je istakao da EMS pored veÅ¡tačkih gnezda na dalekovodima u Vojvodini, postavio i silikonske kape na dalekovodu Požarevac – Petrovac iznad izolatorskih lanaca, kako bi se omogućio bezbedni opstanak i nesmetano gneždjenje ptica kao Å¡to su soko lastavičar, vrane i vetruÅ¡ke na samoj čeličnoj konstrukciji, ali i omogućio nesmetan rad dalekovoda.

Zarad opstanka kormorana, kako je dodao, EMS je u saradnji sa Nacionalnim parkom Đerdap i na 400 kilovoltnom dalekovodu između Srbije i Rumunije, uradio metalne platforme iznad izolatorskih lanaca, čime je omogućeno da nesmetano, punim pogonskom spremnošću radi dalekovod, a da te ptice kojima nestaje prirodno stanište i gnezda opstanu na veštačkim staništima.

“Počeli smo da postavljamo i vizuelne, florescentne oznake na užadima nadzemnih prenosnih vodova, kako bi i na taj način sprečili eventualnu nasilnu smrt ptica usled strujnog ili mehaničkog udara u užad nadzemnih vodova”, rekao je Petrović precizirajući da se to radi na dva nova dalekovoda Bela Crkva – Veliko GradiÅ¡te i Kragujevac-Kraljevo.

On je dodao da je EMS kao društveno odgovorna kompanija izuzetno aktivna u praćenju svetskih dostignuća u zaštiti ptica i informacije dobija u saradnji sa ljudima koji u Srbiji rade na promociji zaštite ptica, ali i razmenom iskustava sa operaterima prenosnih sistema u Evropi.

“Tu se posebno ističe operater prenosnog sistema MaÄ‘arske – Mavir koji organizuje godiÅ¡nje konferencije i na kojima učestvuje i EMS, a na kojima se analiziraju i donose reÅ¡enja za zaÅ¡titu ptica na dalekovodima”, rekao je on.

Na teritoriji Srbije, prema podacima Društva za zaštitu i proučavanje ptica, zabeleženo je na kraju 2016. ukupno 356 vrsta ptica, što prema ranijim podacima predstavlja 74 odsto vrsta koje naseljavaju evropski kontinent, od čega su 250 vrsta ptice gnezdarice.

Stepski soko je naša međunarodno najvažnija vrsta ptice, budući da se u periodu 2002-2010. godine u Srbiji gnezdilo i do 12 procenata evropske populacije. U svetu se 10. maj obeležava kao Svetski dan ptica i drveća, a 14. maj kao Svetski dan ptica selica, kada se raznim predavanjima i akcijama želi probuditi svest o značaju ptica i drveća, sa akcentom na očuvanje retkih vrsta, jer su intenzivni razvoj industrije i mnoge aktivnosti u korist razvoja civilizacije dovele do ugrožavanja prirodne sredine, odnosno uništavanja prirodnih staništa, izvora ishrane i gnezdilišta pa je broj vrsta ptica u staništima sve manji.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here